Tây Yên Tử và chùa Vĩnh Nghiêm

Đây là cụm xa nhất tính từ Hà Nội. Đi trong ngày được, nhưng phải xuất phát sớm và chấp nhận ngồi xe nhiều. Cách hợp lý hơn là ngủ một đêm ở phường Bắc Giang, trung tâm hành chính của thành phố, rồi chia hai ngày.

Cụm gồm hai phần: phần núi ở Sơn Động cũ (Tây Yên Tử), và phần chùa làng ở vùng đồng bằng quanh phường Bắc Giang (Vĩnh Nghiêm, Bổ Đà, Thổ Hà). Phần sau dễ đi hơn, có thể ghé trên đường lên núi hoặc lúc về.

Chùa Vĩnh Nghiêm nằm ở xã Trí Yên cũ, huyện Yên Dũng cũ, nay là phường Tân An (ghép từ Tân An, Quỳnh Sơn, Trí Yên, Lãng Sơn). Chùa giữ hơn 3.000 mộc bản khắc từ thế kỷ 16 đến thế kỷ 19, nhiều bản khắc chữ Nôm.

Có hai danh hiệu hay bị lẫn. Tháng 5/2012, Mộc bản chùa Vĩnh Nghiêm được ghi vào danh mục Di sản tư liệu Ký ức thế giới khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Ngày 12/7/2025, tại kỳ họp 47 ở Paris, UNESCO ghi danh Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc là Di sản Văn hóa Thế giới, trải trên ba địa phương Quảng Ninh, Bắc Ninh, Hải Phòng. Danh hiệu thế giới năm 2025 là của cả quần thể, không riêng mộc bản.

Năm 2026, khu chùa đang được mở rộng, cải tạo. Có thể một số khu vực đang thi công khi bạn đến.

Nhiều bài viết xếp Thiền viện Trúc Lâm Phượng Hoàng vào Tây Yên Tử. Điều này không đúng. Thiền viện ở núi Non Vua, xã Nham Sơn cũ, huyện Yên Dũng cũ, cách TP Bắc Giang cũ khoảng 10 km. Tây Yên Tử ở Sơn Động cũ, xa hơn nhiều về phía đông.

Thiền viện khởi công cuối năm 2011, chính điện khánh thành ngày 29/8/2018. Quy hoạch hơn 18 ha, chính điện rộng khoảng 3.000 m². Chúng tôi chưa có nguồn chắc chắn về tên phường mới của khu Nham Sơn cũ, nên không ghi. Thiền viện gần phường Bắc Giang, hợp ghé buổi chiều sau khi viếng Vĩnh Nghiêm.

Cách phổ biến là đi xe từ Hà Nội tới bến xe Bắc Giang, rồi đi buýt nội tỉnh hướng Sơn Động, Tây Yên Tử. Theo một số nguồn, lộ trình tự lái là cao tốc Hà Nội – Bắc Giang, qua khu BigC Bắc Giang, rồi theo ĐT293 vào Sơn Động. Xe limousine Hà Nội – Bắc Giang mất khoảng 1 giờ. Chi tiết nhà xe, giá tham khảo xem trang xe khách đến Bắc Ninh; chỗ ngủ ở phường Bắc Giang xem trang lưu trú.

bacninh.info không bán tour. Theo tìm hiểu tháng 9/2026:

• Sông Hồng Tourist: tour ghép 1 ngày Hà Nội – chùa Vĩnh Nghiêm – Tây Yên Tử, khởi hành hằng ngày, 650.000đ/khách, ăn trưa 120.000đ/suất.
• PYS Travel: tour 1 ngày chùa Vĩnh Nghiêm – Tây Yên Tử, niêm yết 869.000đ, khuyến mãi 790.000đ, hướng dẫn tiếng Việt.
• Saigontourist: tour hành hương 4 ngày 3 đêm bay từ TP.HCM có viếng chùa Vĩnh Nghiêm; phần Yên Tử của tour này là phía Quảng Ninh.

Giá tour là giá công bố trên web các công ty tháng 9/2026, nên hỏi lại. Danh sách đầy đủ ở trang công ty du lịch.