Chùa Dâu, Bút Tháp và làng tranh Đông Hồ

Chùa Dâu, tên chữ là Pháp Vân tự, tương truyền được dựng từ đầu thế kỷ 2, thời Sĩ Nhiếp. Chùa được coi là trung tâm Phật giáo đầu tiên của nước ta. Công trình dễ nhận ra nhất là tháp Hòa Phong, xây bằng gạch, còn ba tầng, cao khoảng 15 m.

Ngày 9/12/2013, chùa Dâu được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt theo Quyết định 2383/QĐ-TTg.

Chùa Dâu thờ bà Dâu (Pháp Vân), một trong Tứ Pháp. Bốn vị còn lại được thờ ở các chùa quanh vùng: Pháp Vũ (bà Đậu), Pháp Lôi (bà Tướng), Pháp Điện (bà Dàn). Vì thế người trong vùng coi chùa Dâu là nơi “công đồng”, nơi các bà được rước về dịp hội.

Làng Đông Hồ làm tranh khắc gỗ in trên giấy từ khoảng thế kỷ 16, tức đã gần 500 năm. Ngày 9/12/2025, tại kỳ họp thứ 20 của Ủy ban Liên chính phủ ở New Delhi (Ấn Độ), UNESCO ghi danh nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp. Đây là di sản phi vật thể UNESCO thứ 17 của Việt Nam.

Chữ “khẩn cấp” nói đúng thực trạng: chỉ còn rất ít gia đình giữ nghề, phần lớn làng đã chuyển sang làm hàng mã. Khi đến, bạn sẽ thấy nhiều nhà bày vàng mã hơn là tranh.

• Theo một số nguồn, làng vắng khách và ít xưởng mở cửa ngày thường. Nên hỏi trước, hoặc đi cùng tour đã hẹn xưởng.
• Tháng Chạp là mùa chợ tranh theo truyền thống; những năm gần đây chủ yếu là tái hiện, trưng bày.
• Mua tranh tại xưởng còn làm nghề là cách trực tiếp nhất để giúp nghề tồn tại.

Lễ hội chùa Dâu vào ngày 8 tháng Tư âm lịch. Nghi thức chính là rước Tứ Pháp: các bà Dâu, Đậu, Tướng, Dàn được rước từ chùa của mình về công đồng chùa Dâu. Năm 2025, tỉnh Bắc Ninh cũ lên kế hoạch phục dựng lễ rước Phật Tứ Pháp trong hội vùng Dâu.

Chùa Bút Tháp có hội trước đó, ngày 23–24 tháng Ba. Nếu muốn thấy cả hai hội, bạn phải đi hai lần cách nhau khoảng hai tuần.

Ăn gì ở Thuận Thành

• Nem Bùi: của làng Bùi, xã Ninh Xá cũ, nay là phường Ninh Xá; làm từ thịt lợn, thính, ăn kèm lá sung.
• Gà Hồ: nuôi ở làng Lạc Thổ, nay thuộc phường Thuận Thành. Gà trống khoảng 5,5 kg sau 10 tháng nuôi. Giá năm 2020 là 400.000–600.000đ/kg; giá hiện nay chúng tôi chưa có số mới, nên hỏi lại.

Các món khác của vùng Kinh Bắc xem ở trang đặc sản Bắc Ninh.

Theo dữ liệu cũ, có buýt tuyến 204 Hà Nội (Long Biên) – Thuận Thành, khoảng 15–20 phút một chuyến từ 5h sáng; chúng tôi chưa có nguồn chính thức năm 2026, bạn nên kiểm tra lại. Đi taxi, xe công nghệ hoặc xe riêng thì tiện hơn, vì ba điểm nằm ở hai phường liền nhau và buýt không nối hết. Xem thêm trang cách đi đến Bắc Ninh và xe khách đến Bắc Ninh.

bacninh.info không bán tour. Theo tìm hiểu tháng 9/2026, cụm Thuận Thành là cụm có nhiều tour dựng sẵn nhất:

• Vietnam Explorer và Red Gecko Travel: cùng một tour riêng 1 ngày Bát Tràng – Đông Hồ – Bút Tháp – chùa Dâu, từ 57 USD/người, tối thiểu 2 khách, hướng dẫn tiếng Anh.
• Vietnam Discovery: tour 1 ngày có đoạn đạp xe, Bát Tràng – chùa Dâu – Đông Hồ – Bút Tháp, từ 80 USD/người, cho khách nước ngoài.
• Du Lịch Việt và PYS Travel: tour 1 ngày cho khách Việt, có ghé chùa Dâu; giá để “liên hệ”.

Chi tiết từng công ty xem ở trang công ty du lịch.